پژوهشگران دانشگاه علوم سلامت Cedars-Sinai در یکی از بزرگترین مطالعات انجام شده درباره تأثیر قهوه بر سلامت کبد، به نتایجی امیدوار کننده دست یافتهاند. این مطالعه نشان میدهد افرادی که قهوه بیشتری مصرف میکنند، در مقایسه با افرادی که قهوه نمینوشند، کمتر در معرض ابتلا به سیروز کبدی، سرطان کبد و مرگ ناشی از بیماریهای کبدی قرار دارند.
نتایج این پژوهش در مجله علمی Clinical Gastroenterology and Hepatology منتشر شده است.
بررسی وضعیت سلامت نزدیک به ۳۵۵ هزار نفر
محققان اطلاعات ۳۵۴ هزار و ۹۵۷ نفر از شرکتکنندگان پروژه UK Biobank را بررسی کردند. هیچیک از این افراد در ابتدای مطالعه سابقه سیروز یا سرطان کبد نداشتند و وضعیت سلامت آنها بهطور میانگین ۱۳ سال پیگیری شد.
در پایان مطالعه مشخص شد افرادی که قهوه مینوشند، بهطور کلی وضعیت بهتری از نظر سلامت کبد دارند.
کاهش چشمگیر خطر بیماریهای کبدی
افرادی که روزانه پنج فنجان یا بیشتر قهوه مصرف میکردند، در مقایسه با افرادی که قهوه نمینوشیدند:
- ۳۲ درصد کمتر در معرض ابتلا به سیروز کبدی بودند.
- ۴۷ درصد کمتر به سرطان کبد مبتلا شدند.
- ۴۲ درصد کمتر بر اثر بیماریهای کبدی جان خود را از دست دادند.
همچنین محققان مشاهده کردند که حتی مصرف یک تا دو فنجان قهوه در روز نیز با کاهش خطر بیماریهای کبدی همراه است و بیشترین ارتباط مثبت در افرادی دیده شد که روزانه سه تا چهار فنجان قهوه مینوشیدند.
تصویربرداری و آزمایش خون چه نشان داد؟
پژوهشگران علاوه بر بررسی سوابق پزشکی، از تصویربرداری MRI کبد و آزمایش پروتئینهای خون نیز استفاده کردند.
نتایج نشان داد افرادی که قهوه بیشتری مصرف میکنند چربی کبد کمتری دارند، میزان آهن اضافی در کبد آنها کمتر است، نشانههای فیبروز (ایجاد بافت اسکار) کاهش یافته است و التهاب کبد در آنها کمتر مشاهده میشود.
همچنین در نمونههای خون این افراد، میزان پروتئینهای مرتبط با عملکرد سالم کبد بیشتر و پروتئینهای مرتبط با التهاب و ایجاد بافت اسکار کمتر بود.
قهوه بدون کافئین هم مفید بود
یکی از یافتههای جالب این تحقیق این بود که قهوه بدون کافئین نیز با بهبود شاخصهای سلامت کبد ارتباط داشت.
این موضوع نشان میدهد که احتمالاً کافئین تنها عامل مؤثر نیست و ترکیبات طبیعی دیگری که در قهوه وجود دارند، ممکن است در کاهش التهاب و جلوگیری از آسیبهای کبدی نقش داشته باشند.
آیا قهوه واقعاً از کبد محافظت میکند؟
پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه از نوع مشاهدهای بوده است؛ بنابراین تنها وجود یک ارتباط آماری را نشان میدهد و نمیتواند ثابت کند که نوشیدن قهوه مستقیماً باعث پیشگیری از سیروز یا سرطان کبد میشود.
آنها همچنین توصیه میکنند که نوشیدن قهوه نباید جایگزین روشهای اثباتشده محافظت از کبد شود.
از جمله مهمترین راهکارهای حفظ سلامت کبد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- حفظ وزن مناسب
- محدود کردن مصرف الکل
- فعالیت بدنی منظم
- کنترل قند خون
- کنترل فشار خون
- کنترل کلسترول
قهوه برای همه مناسب نیست
محققان هشدار میدهند که مصرف کافئین برای همه افراد مناسب نیست. افرادی که به فشار خون کنترلنشده، برخی اختلالات ریتم قلب، اضطراب شدید، بیخوابی یا بیماریهایی که نیاز به محدودیت مصرف کافئین دارند مبتلا هستند، باید پیش از افزایش مصرف قهوه با پزشک خود مشورت کنند.
گام بعدی پژوهش
پژوهشگران قصد دارند در مطالعات آینده مشخص کنند کدام ترکیبات موجود در قهوه بیشترین نقش را در محافظت از کبد ایفا میکنند و این اثرات دقیقاً از چه مسیرهای زیستی ایجاد میشوند.
جمعبندی
این مطالعه بزرگ شواهد بیشتری ارائه میدهد که مصرف متعادل قهوه ممکن است با کاهش خطر برخی بیماریهای کبدی همراه باشد. با این حال، دانشمندان تأکید میکنند که این نتایج به معنای توصیه به شروع مصرف قهوه یا افزایش مقدار آن نیست و رعایت سبک زندگی سالم همچنان مهمترین راه محافظت از کبد محسوب میشود.